بازی هایی برای آموزش همدلی به کودکان
سلام! من یه مادرم که سالهاست با بچهها کار میکنم و همیشه دنبال راههایی بودم که بهشون یاد بدم چطور احساسات دیگران رو درک کنن. موضوع بازیهایی برای آموزش همدلی به کودکان برام خیلی مهم شده، چون دیدم که این مهارت چقدر تو زندگی روزمرهشون تاثیر داره. تو این مقاله، میخوام تجربههام رو با شما به اشتراک بذارم و ۵ بازی ساده و کاربردی رو بهتون معرفی کنم که خودم امتحانشون کردم و جواب گرفتم. این بازیها نه تنها بچهها رو سرگرم میکنه، بلکه بهشون یاد میده چطور با دل و جون به دیگران اهمیت بدن.
همدلی چیه و چرا برای بچهها مهمه؟
همدلی یعنی بتونی خودت رو جای یکی دیگه بذاری و بفهمی که اون چه احساسی داره. برای بچهها، این مهارت مثل یه کلید طلاییه که درهای دوستی، همکاری و حتی حل دعواهاشون رو باز میکنه. من خودم دیدم که بچههایی که همدلی رو یاد گرفتن، تو مدرسه کمتر اذیت میکنن و بیشتر هوای دوستاشون رو دارن. به نظرم اگه از بچگی این رو یاد بگیرن، تو بزرگسالی هم آدمای بهتری میشن.
بازی اول: نقشآفرینی برای همدلی
یکی از بازیهایی که همیشه جواب داده، نقشآفرینیه. تو این بازی، بچهها نقش آدمای مختلف رو بازی میکنن و سعی میکنن احساساتشون رو بفهمن. مثلاً یه بار با بچههای فامیل یه سناریو درست کردم: یکی نقش یه بچه رو بازی کرد که دوچرخهاش خراب شده و بقیه باید بهش دلداری میدادن یا کمکش میکردن. این بازی بهشون یاد داد که وقتی یکی ناراحته، باید چی بگن یا چیکار کنن.
چطور شروع کنیم؟
یه موقعیت ساده انتخاب کنید، مثلاً “یه بچه که تو پارک گم شده”. به هر بچه یه نقش بدید (مثلاً دوست، مامان، یا رهگذر) و بذارید خودشون تصمیم بگیرن چطور به اون بچه کمک کنن. بعد از بازی، دور هم بشینید و حرف بزنید که چه حسی داشتن و چی یاد گرفتن.
بازی دوم: داستانگویی و احساسات
بازی داستانگویی هم خیلی به دلم نشسته. بچهها عاشق قصه گفتنن و این بازی بهشون کمک میکنه احساسات آدما رو تو موقعیتهای مختلف بشناسن. یه بار از بچهها خواستم یه قصه درباره یه بچه تنها تو مدرسه بگن. هر کدوم یه تیکه از داستان رو گفتن و آخرش باهم فکر کردیم که چطور میتونیم حال اون بچه رو بهتر کنیم. این کار باعث شد هم خلاقیتشون بالا بره، هم یاد بگیرن چطور به دیگران اهمیت بدن.
چطور بازی کنیم؟
یه موضوع بدید، مثلاً “یه روز بارونی” یا “تعطیلات با خانواده”. هر بچه یه جمله بگه و داستان رو پیش ببره. تو داستان، یه موقعیت احساسی بذارید (مثلاً یکی که گریه میکنه) و ازشون بپرسید چیکار میکنن که حالش بهتر بشه.
بازی سوم: همکاری و بازیهایی برای آموزش همدلی به کودکان
بازیهای تیمی همیشه برای آموزش همدلی عالی بودن. یه بازی که خودم خیلی دوست دارم، “برجسازی” با لِگوهاست. بچهها باید باهم یه برج بلند بسازن، بدون اینکه بهم غر بزنن یا تقلب کنن! اگه یکی خرابکاری کنه، همه دوباره از اول شروع میکنن. این بازی بهشون یاد میده که صبور باشن و به هم کمک کنن تا موفق بشن.
چطور انجامش بدیم؟
یه مشت لِگو یا حتی کاغذ و چسب بدید به بچهها و بگید باید یه سازه بسازن. قانون بذارید که همه باید یه چیزی به کار اضافه کنن. اگه خراب شد، باهم حرف بزنید که چی شد و چطور میتونن دفعه بعد بهتر باشن.
بازی چهارم: چارادز احساسات
این بازی رو خیلی جاها دیدم و خودمم امتحانش کردم: چارادز احساسات. بچهها باید با صورت و بدنشون یه حس رو نشون بدن و بقیه حدس بزنن. مثلاً یه بار پسرم نقش یه بچه رو بازی کرد که از امتحانش میترسه. بقیه که حدس زدن، باهم حرف زدیم که چطور میتونیم به همچین بچهای کمک کنیم. این بازی هم خندهداره، هم به بچهها یاد میده احساسات رو از روی چهره بشناسن.
چطور شروع کنیم؟
یه چند تا حس ساده بنویسید (مثلاً شادی، غم، ترس) و بذارید تو یه کاسه. هر بچه یه کاغذ برداره و اون حس رو نشون بده. بقیه حدس بزنن و بعد بگید که تو اون موقعیت چه کمکی میتونن بکنن.
بازی پنجم: بینگو همدلی
آخرین بازی که میخوام بگم، بینگو همدلیه. اینو خودم درست کردم و بچهها عاشقش شدن. یه جدول درست میکنید که توش کارای خوب نوشته شده، مثلاً “کمک به مامان” یا “دلداری به یه دوست”. بچهها هر وقت یه کار همدلانه کردن، یه خونه رو علامت میزنن. وقتی یه خط پر شد، بینگو میگن و یه جایزه کوچیک میگیرن!
چطور بازی کنیم؟
یه جدول ۵×۵ بکشید و توش کارای همدلانه بنویسید. مثلاً “گوش دادن به حرفای یه نفر” یا “به اشتراک گذاشتن خوراکی”. به بچهها بگید هر وقت یه کار کردن، علامت بزنن. این بازی باعث میشه همدلی براشون عادت بشه.
تجربیات شخصی و نکات کاربردی
حالا که این بازیها رو معرفی کردم، میخوام چند تا تجربه واقعی از خودم و بچههام بگم و چند نکته کاربردی به والدین و مربیان بدم که چطور این بازیها رو بهتر اجرا کنن.
تجربهای از نقشآفرینی
یه روز با بچههام تصمیم گرفتیم یه سناریوی خانوادگی بسازیم. پسرم نقش یه بچه رو بازی کرد که اسباببازیش گم شده و دخترم نقش خواهر بزرگترش رو داشت. منم فقط نگاه میکردم. دخترم بهش گفت “نگران نباش، باهم پیداش میکنیم” و شروع کردن به گشتن. بعدش باهم حرف زدیم که اگه واقعاً همچین اتفاقی بیفته، چطور میتونن به هم کمک کنن. این بازی بهشون یاد داد که تو موقعیتهای ناراحتکننده، چطور هوای هم رو داشته باشن.
نکته برای والدین
برای نقشآفرینی، بهتره از موقعیتهایی استفاده کنید که بچهها تو زندگی روزمره باهاش روبهرو میشن. مثلاً گم کردن یه وسیله یا دعوا با دوست. اینطوری راحتتر یاد میگیرن که تو دنیای واقعی چیکار کنن.
تجربهای از داستانگویی
یه بار تو ماشین، از بچهها خواستم یه قصه درباره یه پرنده که از لونش دور افتاده بگن. پسرم گفت “پرنده گریه میکرد” و دخترم اضافه کرد “بعد یه بچه پیداش کرد و بهش غذا داد”. آخرش باهم فکر کردیم که چطور میتونیم به حیوانات یا آدمای تنها کمک کنیم. این بازی هم سرگرمشون کرد، هم بهشون یاد داد که به اطرافشون دقت کنن.
نکته برای مربیان
اگه تو مدرسه هستید، میتونید از بچهها بخواهید قصهها رو نقاشی کنن یا گروهی بگن. این کار هم خلاقیتشون رو تقویت میکنه، هم بحث همدلی رو عمیقتر میکنه.
تجربهای از بازی همکاری
تو یه مهمونی، با بچهها یه مسابقه ساخت پل با نی و چسب گذاشتیم. اولش هر کی میخواست کار خودش رو بکنه و پل خراب شد. بعدش بهشون گفتم “باید باهم حرف بزنید”. دفعه دوم خیلی بهتر شد و کلی ذوق کردن. این بازی بهشون نشون داد که بدون همکاری، هیچی درست نمیشه.
نکته برای والدین
اگه بچهها سر بازی تیمی دعوا کردن، نذارید ادامه پیدا کنه. بشینید و باهم راهحل پیدا کنید. این خودش یه درس همدلیه!
جمعبندی
همدلی چیزیه که بچهها باید کمکم یاد بگیرن و این بازیها یه راه عالی برای شروعن. من با تجربه خودم دیدم که این بازیها نه تنها بچهها رو خوشحال میکنه، بلکه بهشون یاد میده چطور به احساسات دیگران اهمیت بدن. فقط کافیه صبور باشید و خودتون هم باهاشون همراه بشید. امیدوارم این مقاله بهتون کمک کنه که این بازیها رو با بچههاتون امتحان کنید و نتیجهش رو ببینید!
- تربیت فرزند زیر هفت سال پناهیان صوتی
- دانلود رایگان کتاب رفتار با نوجوانان
- آموزش احترام به بزرگترها پیش دبستانی
- مشکلات نوجوانان با والدین
- کتاب تربیت بدون فریاد انتشارات صابرین
- طرز برخورد با دختر ۱۲ ساله
- خرید کتاب مهارت های زندگی برای کودکان
- اشتباهات والدین در برخورد با نوجوانان
- بازی نکردن کودک با همسالان
- دختر نوجوانم دوست پسر داره